JOHAN POLDER (PROF.DR. J.J. POLDER)
Hoogleraar gezondheidseconomie
RIVM en Tilburg University
“Janus, een droombeest”
Slapeloze nachten krijgen ze ervan in den Haag. Van de zorguitgaven. En als de minister erover droomt, is het meestal een nachtmerrie. Want ieder uur kost de zorg tien miljoen euro. En dat zeven keer vierentwintig uur per week. Op de Rijksbegroting concurreert de zorg met onderwijs, snelwegen, sociale zekerheid, openbare veiligheid en alles wat we verder belangrijk vinden in ons mooie land. Bovendien stijgen de zorguitgaven sneller dan de economie. Straks moet Jan Modaal twee dagen per week voor de zorg werken in plaats van één. De gezondheidszorg is een koekoeksjong, dat onze welvaart bedreigt.
Ondertussen is het zorgveld aan het dagdromen over de geweldige baten die al die zorgeuro’s opleveren. Een gezonde beroepsbevolking, betere schoolprestaties, een hogere arbeidsproductiviteit en minder ziekteverzuim. En is de zorgsector niet een bron voor hoogwaardige werkgelegenheid en uitwaaierende innovaties? Tel uit je maatschappelijke winst. De zorguitgaven zijn veel meer een goed renderende investering dan een schadepost. ‘Health is wealth’. De gezondheidszorg is een kip met gouden eieren.
Wie heeft er gelijk? De paradox van de zorg is dat beide visies waar zijn. De zorguitgaven als ‘wicked problem.’ Even ontembaar als Janus de Koekoekskip. Een wakker dier, dat alles en iedereen in de gaten houdt. Terugkijkend en vooruitblikkend. Altijd alert en scherpzinnig. Wispelturig en onrustig. Recessiegevoelig en toch onpartijdig. Een droombeest, dat als het nodig is de hele Haagse Hofstad op stelten zet.
Mijn zorgdroom is dat Janus de Koekoekskip goed wakker blijft. Zodat de zorguitgaven geen nachtmerrie worden, en de minister en het zorgveld er nog eens een nachtje over mogen slapen.
